السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )
300
جواهر البلاغة ( فارسى )
العبارات الشّديدة للفخر و الحماسة و تختار الكلمات الرّقيقة و العبارات اللّينة للغزل و المدح . 28 - ائتلاف لفظ با معنا ( تناسب و سازگارى لفظ با معنا ) : ائتلاف لفظ با معنا اين است كه واژهها با معانى هماهنگ باشد . پس الفاظ استوار و عبارتهاى سخت براى فخر و حماسه برگزيده مىشود و واژههاى لطيف و عبارتهاى نرم براى غزل و مدح انتخاب مىگردد . مانند سخن او : « 1 » إذا ما غضبنا غضبة مضريّة * هتكنا حجاب الشّمس أو تمطر الدّما إذا ما أعرنا سيّدا من قبيلة * ذرا منبر صلّى علينا و سلّما زمانى كه ما چونان خشم گرفتن مضريان غضب كنيم ، پردهء خورشيد را پاره مىكنيم تا از آن خون بچكد . [ خون ببارد ] و وقتى بزرگ قبيلهاى را بر اوج منبر جاى مىدهيم ، بر ما درود و سلام مىفرستد . « مضر » : به ضم اول و فتح دوم نام پدر قبيلهاى است . در اين شعر كه براى فخر و حماسه است الفاظ سخت و استوار انتخاب شده است . و مانند سخن او : و لست بنظّار إلى جانب الغنى * إذا كانت العلياء فى جانب الفقر و مانند سخن او : لم يطل ليلى و لكن لم أنم * و نفى عنّى الكرى طيف ألم شبم به درازا نكشيد ليكن نخفتم * و خيالى كه بر من وارد شد خواب را از من ربود در اين شعر الفاظ نرم متناسب با غزل به كار رفته است . و در فارسى مانند اين شعر فردوسى در حماسه : شود كوه آهن چو درياى آب * اگر بشنود نام افراسياب و اين شعر حافظ در غزل : كنون كه مىدمد از بوستان ، نسيم بهشت * من و شراب فرحبخش و يار حور سرشت
--> ( 1 ) - اين شعر از بشّار است .